by Serge Bellegarde* » Tue Nov 23, 2004 5:20 pm
Kanmarad Jude,
Mwen konpran e mwen apresye kesyon w lan anpil. Fòk mwen di w li fè sans tou. Lè lide a te vin nan tèt mwen pou koumanse fè kritik mizik yo, mwen tap kalkile byen kouman mwen ta pwal fè sa e poukisa. Te gen yon ti jounal nan zon Washington lan kote mwen te kon kolabore ak yon kanmarad mwen nan fè ti kritik sa. Mwen te kon fè li nan lang kreyòl nou an. Men lè mwen vin koumanse kolabore ak Guy nan sit sa, mwen te di mwen tap fè kritik yo ak yon objektif byen espesifik: 1) tèlman gen moun ki pa konen kilti ayisyen an e ki vle konen li, 2) tèlman gen mizisyen etranje ki pa konen ki kote, ni ki kalite mizik ayisyen pou yo achte, 3) tèlman gen atis ayisyen ki, pou yo kapab fè yon ti kòb, yo bezwen lòt debouche (se byen malere pou admèt li, men Ayisyen sèlman pap fè atis sa yo viv), mwen te deside ke ti kontribisyon pa mwen pou atis sa yo, pou mwen kapab ede yo, pou mwen kapab fè etranje sa yo konen sa nou ka fè e sitou pou ba
yo plis debouche, se ekri kritik sa yo, yon jan pou sa ki pa pale kreyòl ka konen ki sa pou yo achte, ki atis, ki kalite mizik, elatriye.
Lè mwen te diskite sa ak Guy, nou te deside mwen tap ekri yo an angle paske konsa, atis yo ta gen plis chans pou yo jwen debouche sou mache entènasyonal la , paske tèlman gen moun ki konsilte Windows on Haiti. Nou gen yon ti satisfaksyon omwens ke sa rive paske gen moun nou konen ki jis nan peyi Ostrali ki dekouvri kèk CD mwen te pale sou yo. Guy kapab di w pi byen pase nan ki degre nou rive reyalize objektif fondamantal nou an: fè etranje konen mizik nou.
Kite mwen di w kouman mwen wè bagay yo. Ou di sila:".... in 3 decades haitians will be less educated about their own music..." Mwen pa konen si se kesyon lang lan ki pwal fè Ayisyen kon mizik lakay li pi plis. Sa ki enpòtan, se travay konsyantizasyon sou idantite nou, kilti nou, ki pou fèt nou tout Ayisyen apresye plis sa nou genyen. Yon pi gwo danje, se si mizisyen ayisyen an pa gen mwayen pou li pwodwi
ankò, lè sa, nou pap menm gen mizik la pou nou tande. Wa sonje gwo eksplozyon kiltirèl nan lane 80 yo ki vin ban nou tout gwoup Rasin yo.
Pou mwen menm, gen yon eleman ki pi enpòtan ankò ki pou asire ke ni Ayisyen, ni letranje konen mizik la: se nesesite pou bon jan pwomosyon pwofesyonèl fèt. Jan sa ye koulye a, smalgre nou pa gen bon jan pwomosyon, mizik ayisyen an kenbe fèm non sèlman nan mitan Ayisyen, men lòt bò dlo. Gwoup tankou Tabou Combo, Boukman Eksperyans, nèg tankou Ambasadè Marcel Duret, reyalize yon pakèt jefò pou voye mizik ayisyen an monte.
Kididonk se pa ke mwen neglije kreyòl la non, men se yon chwa ke mwen te fè e pou voye kilti a monte pi lwen, e pou chache favorize atis la. Se poutèt sa, aloske mwen apresye anpil sa w di a, mwen kwè ke nan ka sa, nan enterè atis la e pou ankouraje li, mwen te deside ekri kritik yo nan lang angle a.
Wifout! mwen pat konpran mwen pale anpil konsa. Map kanpe la e mwen swete ke mwen repon kesyon w lan.
Kenbe fèm, Kanmarad!
Serge