A special issue: Istwa Peyi Dayiti - Vol 13

Post Reply
Serge
Posts: 315
Joined: Mon Jan 01, 2007 10:39 am

A special issue: Istwa Peyi Dayiti - Vol 13

Post by Serge » Fri Sep 19, 2008 3:19 pm

Gen kèk mwa, Prof. Jean Julien parèt ak Vol. 13 seri Istwa Peyi Dayiti. Volim sa kontinye seri sou rejim F. Duvalier a. Mezanmi, li enteresan anpil, sitou paske peryòd sa pi pre nou, kididonk nou kapab swiv evenman yo pi byen.

Mwen toujou di gen anpil pwoblèm kap pete fyèl nou nan jounen jodya, se nan rejim Duvalier a pou al chache orijin yo, oubyen paske menm si pwoblèm yo te koumanse, Duvalier vin fè yo pi rèd lontant oubyen li jeneralize yo. Map pran tankou ekzanp pwoblèm sila yo: anvirònman, agrikilti, trafik dwòg, oken respè pou la vi moun, fenomèn twòp moun nan Pòtoprens, fenomèn moun kap disparèt pou yo pa janm gen nouvèl yo ankò, elatriye elatriye.

Malgre gen aktivite pozitif ki te fèt sous Divalyer, men an menm tan tou, gen de lè se gwo siksè aktivite sa yo ki te lakòz reskonsab aktivite sa yo blije kraze raje lè Makout yo koumanse menase yo. Na koute pa ekzanp sa ki te pase ak pwogram agrikòl Pote Kole, lè Majò Robert Bazile, yon eleman kle nan siksè pwogram sa, blije kite sa al nan ekzil, lè Makout akize li li pat divalyeris. Tou sa pou pi gwo malè nou.

Nap ka koute kantite tray fanmi Clement Jumelle la te pase, lè Duvalier pratikman fè disparèt tou le 7 frè Jumelle yo; desckripsyon gwo lawont nasyonal sa lè Makout Divalier yo volè kadav Clément Jumelle la pou yal antere li nan Simityè Senmak.

Na ka koute ak anpil detay kouman, lè Duvalier vin malad, li manke lage sa. Nou swiv kouman Dr. Jacques Fourcand te bay Divalye ki te nan koma lè sa, bay Duvalier yon doz insilin ki manke pete fyèl li. Se Dr. Rosarion ki te vin sove misye. Ala traka nou pata genyen si Duvalier te tou fè pakèt li lè sa pou li te tou al fè wout li ! Nou swiv kouman Lame Dayiti avili tèt li nan kolaborasyon li ak Makout yo. Divalye demantibile Lame, li fè sal vle ak li, fèl obeyi Makout, pase li nan betiz, imilye yo, fiziye yo, elatriye.

Li enteresan pou tande dènye batay kèk Senatè tankou Jean David, ousman pè tankou Pè Emile Moreau, te mennen kont Divalye, yon batay li te pèdi paske li te disparèt.

Lè wap tande Vol. 13, li klè Prof. Jean Julien fè travay li byen. Gen yon pakèt ti detay nou te ka pa konen, ousman te ka pa sonje. Jean Julien bouche tout twou yo.

Mwen ta swete nou tout kapab degaje nou achte Vol. 13 sa, sitou moun ki jounen jodya a, ap mache di ke sou Dyalye, bagay yo te pi bon. Al mande fanmi preske 50 000 moun ki disparèt sou Divalye, si sa te bon pou yo, lè yo blije kouri pran anbasad pou wè si yo ta pati, paske sou Duvalier, lè te gen yon moun nan fanmi a ki te nan poliik, se tout fanmi a ki te disparèt. Nou ka wè konben fanmi ki blije kraze raje pou yo pa mouri anba men Duvalier. Se konsa nou pèdi yon pakèt gwo sèvo kal bay sèvis yo nan Lafrik, nan Kanada, nan Etazini elatriye.

Antouka, kouri al achte CD sa rapid rapid, paske li enpòtan anpil pou jenerasyon sa pa te la, kapab konen lista peryòd diktatè Duvalier a.



Serge

Post Reply