Selbrasyon Lanng Kreyòl Nan Monreyal

Post Reply
Michelange_Hyppolite

Selbrasyon Lanng Kreyòl Nan Monreyal

Post by Michelange_Hyppolite » Tue Nov 29, 2005 8:23 am

Selebrasyon Lanng Kreyòl Nan Monreyal


Ak Michel-Ange Hyppolite

Jounen Entènasyonal Kreyòl, ki vin tounen mwa kreyòl depi kat ane nan Monreyal, te pase byen banda ak bèl aktivite sou lakilti, nou di KIPKAA ak tout lòt òganizasyon ki te òganize aktivite pandan mwa kreyòl la bravo. Sant N a Rive limenm, se toujou dat Jounen Entènasyonal la li mete alonè. Nou ap di li bravo tou pou aktivite li te òganize a.
Ane sa a, nou te remake tou youn Mini-lavant liv. Aktivite sa a, se SIDIKA, Editions Mémoire d'Encrier ak MELS Productions ki te mete li soup ye.
Mini-lavant liv la se youn bèl inisyativ. Sepandan, nou twouve tèm santral Mini-lavant sa a te parèt youn ane an reta. Se domaj!! Tèm lan se te : « 200 ans d'Histoire à partager.» Nou swete ekip ki òganize Mini-lavant liv la va kontinye ak pwojè a. Nou swete tou, yo va fè youn efò espesyal pou yo bay ekriven nan lanng kreyòl yo youn espas espesya
l, paske ekriven yo pa fòje tèt yo. Se anviwonnman kote yo ap evolye yo ki ba yo zèl pou yo monte nan syèl. Se konsa sa pase toupatou. Nou konnen chantè Kebekwa ki pa vrèman konn chante, men mounn nan milye atistik yo ba yo zèl epi se wè nou wè yo ap vole. Nou pa mande pyèsmounn pou yo ankouraje medyokrite, men gen anpil fason pou nou bay kinan nou zèl. Nou pa kab bati nan espas ki pa ekziste, men nou kab travay pou nou anbeli youn espas ki gen move zèb. «Sa ou plante se li ou rekòlte»

Nou di bravo pou tout kalite pyèsteyat ki te jwe, aktivite chante, danse elatriye ki te fèt pandan selebrasyon lanng kreyòl la. Men èske se sa ase ki dwe fèt nan okazyon selebrasyon lanng kreyòl la? Eske nou fin rive nan pwen nou vle ale ak lanng kreyòl la jouk pou nou kanpe ap plezire senpman? Nou poze kesyon sa yo, paske depi plizyè lane selebrasyon Entènasyonal Lanng Kreyòl la, anndan Ayiti kou nan dyaspora a, tounen youn okazyon pou nou fè manifestasyon kiltirèl. Poutan, gen koze pou nou pale. Gen es
trateji pou nou ta mete soup ye. Gen deba ki pou ta fèt, non pa pou nou konnen kilès ki ap gen tò oubyen rezon, men pou nou pouse leta ak tout lòt kalite sektè ki konsène, pou yo avanse pi lwen ak pwomosyon lanng kreyòl la nan tout nivo nan lavi nou. Se la noumenm nan Sosyete Koukouy Kanada nou ta renmen rive. Se sou estrateji pou debouche sou tout kalite chanjman dirab nou ta renmen tout kreyolis yo reflechi. Wi!! Nou dwe plezire. Men se plezire ansanm ak aksyon konkrèt pou mennen chanjman, ki ta dwe prensipal oryantasyon tout aktivite ki ap fèt pou selebre lanng kreyòl la ansanm ak kilti ki makonnen ak li a.

Aktyèlman anndan Monreyal genyen kou kreyòl Sant N a Rive mete sou pye a ki ap deperi, paske paran Ayisyen yo pa enskri timounn yo ladan. Poutan, se youn kou Ministè Edikasyon nan Kebèk rekonèt kòm kou ki pote kredi pou jenn Ayisyen, tankou Kebekwa diplome nan nivo segondè. Nou tout kreyolis konsekan nan Monreyal ta dwe pran youn tan pou mete estrateji atè, youn fason pou yo ankouraje par
an al enskri pitit yo nan kou kreyòl la ki tabli anndan lekòl segondè yo. Chak pous teren nou pran nou dwe nou kenbe yo fèm anba ponyèt nou, youn fason pou nou kab mache pran pi plis toujou. Sinon, nou va rive pèdi espas nou fin goumen pou nou posede yo.

Nou pa pe pran tan pou nou esplike tout kalite avantaj ki genyen nan prezans youn kou kreyòl byen balanse anndan youn lekòl segondè Monreyal , Ottawa oubyen nan nenpòt lòt vil ki gen anpil Ayisyen, paske espas nou genyen la a twò piti pou sa. Sepandan, gwoup ak òganis ki konsène yo ta dwe bay tèt yo manda pou òganize tout kalite konferans nan divès rejyon nan vil kote yo tabli yo, pou esplike wòl kou kreyòl sa yo nan devlopman lavi jenn nou yo. Nan sans sa a, nou kab di ane sa a, lanng kreyòl la pa benefisye youn pwèllyèm nan evennman ki fèt pandan selebrasyon li an. Nou kab menm di lanng kreyòl la ap pran baf, paske gen anpil mounn Monreyal ki ap plenyen dèske animasyon plizyè aktivite fèt nan lanng franse. Nou pa konnen tout rezon yo, men
nou konnen younn ladan yo. Sèke nou pa pe selebre pou avansman pwòp lanng nou an, men nou ap selebre pou zòt. «Kreyòl pale kreyòl konprann.»

Nou espere nan ane ki ap vini yo, tout gwoup ki ap òganize aktivite pou selebre lanng ak kilti kreyòl la va fè youn efò pou yo konsidere youn aspè pratik nan aktivite yo ap mete sou pye yo. Nou kab menm ale pi lwen pou ankouraje gwoup kreyolis yo òganize aktivite, kote yo kab gen posiblite mezire rannman aktivite a pote pou avansman oubyen pou pwomosyon lanng kreyòl la. Nou konnen nou ekzijan, men pwogrè nan kèlkeswa domèn lan toujou mache ak pèseverans epi ekzijans ki ale suivan fòs nou ak mwayen nou.

Michel-Ange Hyppolite ( Kaptenn Koukourouj ) Otawa Kanada

Post Reply